CẬP NHẬN CHUẨN ĐOÁN, ĐIỀU TRỊ SỐT XUẤT HUYẾT DENGUE

#ການບົ່ງມະຕິ, ປີ່ນປົວ ພະຍາດໄຂ້ຍຸງລາຍ ( Tiếng Việt ở dưới 👇)
ແນໃສຍົກສູງຄວາມສາມາດທາງດ້ານວິຊາການ ແລະ ເພື່ອອັບເດດຄວາມຮູ້ໃໝ່ໆໃນການບົ່ງມະຕິ, ປີ່ນປົວ ແລະ ປ້ອງກັນພະຍາດໄຂ້ຍຸງລາຍ. ໂຮງໝໍໂຮງໝໍຮ່າໂນ້ຍ - ວຽງຈັນ ໄດ້ຈັດກອງປະຊຸມລາຍງານວິຊາການໂດຍມີບັນດາແພດໝໍໃນໂຮງໝໍເຂົ້າຮ່ວມ. ກອງປະຊຸມລາຍງານວິຊາການແມ່ນໂອກາດອັນສຳຄັນເພື່ອແລກປ່ຽນປະສົບການຕົວຈີງ ແລະ ເອກະພາບຫຼັກການປີ່ນປົວທີ່ເໝາະສົມກັບສະຖານະການພະຍາດໃນປັດຈຸບັນ

ໃນຫຼາຍປີຜ່ານມານີ້, ຈຳນວນຕົວເລກຜູ້ຕິດເຊື້ອພະຍາດໄຂ້ຍຸງລາຍໄດ້ເພີ່ມຂື້ນໃນຫຼາຍພື້ນທີ່, ພິເສດແມ່ນເຂດທີ່ມີອາກາດຮ້ອນຊຸ່ມ, ຊຸມຊົນທີ່ມີປະຊາກອນແອອັດ. ປະເທດລາວແມ່ນກຳລັງຢູ່ໃນຊ່ວງລະດູຝົນເຊີ່ງແມ່ນຊ່ວງເວລາທີ່ພະຍາດໄຂ້ຍຸງລະບາດ. ພະຍາດໄຂ້ຍຸງເປັນພະຍາດຕິດເຊື້ອກະທັນຫັນທີ່ເກີດຈາກເຊື້ອໄວລັດ virus Dengue, ໄວລັດລະບາດຈາກຄົນສູ່ຄົນຜ່ານການກັດຂອງຍຸງ( Aedes aegypti). ພະຍາດສະນິດນີ້ສາມາດເຮັດໃຫ້ເກີດຫຼາຍອາການຮ້າຍແຮງຖ້າຫາກບໍ່ສາມາດກວດພົບ ແລະ ປີ່ນປົວທັນການ

ຜູ້ຕິດເຊື້ອມັກຈະມີອາການດັ່ງນີ້: ໄລຍະໄຂ້(ແຕ່ມື້ທີ 1 – 3 ຂອງພະຍາດ), ຈະມີໄຂ້ສູງ (39–40°C), ເຈັບຫົວ, ເບື່ອອາຫານ, ປວດຮາກ, ມີເລືອດອອກຕາມຜີວໜັງ, ເຈັບກ້າມເນື້ອ, ເຈັບຕາມຄໍ່, ເຈັບປວດເບົ້າຕາ. ຈາກນັ້ນກ້າວເຂົ້າສູ່ໄລຍະອັນຕະລາຍ( ແຕ່ມື້ທີ 3 – 7 ຂອງພະຍາດ) ຄົນເຈັບຈະມີອາການເຈັບທ້ອງຮຸນແຮງ ແລະ ຕໍ່ເນື່ອງ, ຢູ່ຍາກ, ອ່ອຍເພຍເປ້ຍລ່ອຍ, ຮາກ, ໄຄ່ຮີມຕາ, ຜິວເຢັນມີຈຸດສີມ່ວງອອກ, ມີເລືອດອອກໃຕ້ຜິວໜັງ, ເລືອດອອກຕາມກົກແຂ້ວ, ເລືອດດັງອອກ, ຮາກອອກເລືອດ, ອາຈົມສີດຳ ຫຼື ອອກເລືອດ, ເລືອດອອກຊ່ອງຄອດ( ສຳລັບເພດຍິງ) ຫຼື ປັດສະຫວະອອກເລືອດ, ບາງກໍລະນີທີ່ມີອາການໜັກອາດຈະມີອາການເຊັ່ນ: ຕັບຊຸດໂຊມ, ໄຂ່ຫຼັງຊຸດໂຊມ, ຫົວໃຈຊຸດໂຊມ...ໄລຍະຟື້ນຟູ( ແຕ່ມື້ທີ່ 7 -10 ຂອງພະຍາດ) ຄົນເຈັບຈະບໍ່ມີໄຂ້, ອາການດີຂື້ນ, ຫິວ, ລະບົບໄຫຼວຽນເລືອດປົກກະຕິ ແລະ ປັດສະຫວະຫຼາຍ, ອາດຈະອອກຜື່ນ ຫຼື ຄັນຕາມຜິວໜັງ, ຈັ່ງຫວະເຕັ້ນຂອງຫົວໃຈອາດຊ້າ, ບໍ່ສະເໝີ, ອາດຈະເຮັດໃຫ້ລະບົບຫາຍໃຈຊຸດໂຊມເນື່ອງຈາກເກີນຂະໝາດນ້ຳເກືອ

ປະຈຸບັນນີ້, ຍັງບໍ່ທັນມີຢາຮັກສາພະຍາດໄຂ້ຍຸງລາຍ. ປີ່ນປົວອາການຖ້າໄຂ້ ສູງ≥ 38,5°C, ໃຫ້ຢາລົດໄຂ້ paracetamol ( Acetaminophen), ບໍ່ໃສ່ເສື້ອຜ້າໝາ ແລະ ເຊັດຕົນໂຕດ້ວຍນ້ຳອຸ່ນ. ຂໍ້ຄວນເອົາໃຈໃສ່: ບໍ່ໃຊ້ຢາ aspirin (acetylsalicylic acid), Diclofenac, ibuprofen ປີ່ນປົວເພາະອາດເຮັດໃຫ້ເລືອດອອກ, ກົດເກີນ. ເພີ່ມເກືອແຮ່ດ້ວຍການດື່ມ: ໃຫ້ຄົນເຈັບດື່ມນ້ຳ oresol ຫຼາຍ ຫຼື ນໍ້າໝາກໄມ້( ນ້ຳມະພ້າວ, ນ້ຳໝາກກ້ຽງ, ນ້ຳໝາກນາວ,...) ຫຼືນ້ຳເຂົ້າປຽກໃສ່ເກືອ, ບໍ່ຄວນກິນອາຫານທີ່ມີສີມ່ວງຫຼືສີແດງເຊັ່ນ ເຄື່ອງດື່ມກະປ໋ອງ, ໂຊກະແລັດ..., ຕິດຕາມໄປກວດຢູ່ໂຮງໝໍ ແລະ ກວດເລືອດທຸກໆມື້

ພະຍາດໄຂ້ເລືອດອອກ Dengue ສາມາດຫາຍຂາດໄດ້ ຖ້າກວດພົບໄວ ແລະ ປີ່ນປົວຖືກວິທີ. ແຕ່ວ່າ, ຄົນທີ່ເປັນພະຍາດແລ້ວກໍ່ສາມາດຕິດຄືນໄດ້ຖ້າຕິດເຊື້ອໄວລັດອື່ນໃນກຸ່ມ Dengue

ມາດຕະການປ້ອງກັນຄວບຄຸມແຜ່ເຊື້ອເຊັ່ນ: ຫຼີກລ້ຽງການຖືກຍຸງກັດ, ຂ້າໜອນນ້ຳຍຸງລາຍ, ພົ່ນຢາຂ້າຍຸງ, ອານາໄມສະຖານທີ່ທຳລາຍກະໂປະກະປ໋ອງຂັງນ້ຳ( ນ້ຳຂັງຕາມພາຊະນະບັນຈຸນ້ຳເຊັ່ນໝໍ້ແຫກແຕກກະໂປະ, ຢ່າງລົດເກົ່າ...ເພື່ອເຮັດໃຫ້ຍຸງບໍ່ມີບ່ອນແຜ່ເຊື້ອ) ແລະ ສັກຢາວັກຊີນປ້ອງກັນພະຍາດໄຂ້ຍຸງ. ວິທີຫຼີກລ້ຽງຈາກຍຸງກັດ: ນອນໃນມຸ້ງທັງຕອນສວຍ, ນຸ່ງໂສ້ງເສື້ອແຂນຍາວ, ໃຊ້ຢາສິດຍຸງ, ອະນາໄມເກັບມ້ຽນບ່ອນຢູ່ອາໄສໃຫ້ສະອາດ
ຂຽນໂດຍ: ດຣ Nguyễn Thiện Nghệ
------------------------------------------------------
#Cập nhật chẩn đoán, điều trị sốt xuất huyết Dengue
Nhằm nâng cao năng lực chuyên môn và cập nhật các kiến thức mới trong công tác chẩn đoán, điều trị và phòng ngừa bệnh sốt xuất huyết, Bệnh viện đã tổ chức buổi báo cáo chuyên môn định kỳ với sự tham gia của đội ngũ bác sĩ. Buổi báo cáo là cơ hội quan trọng để chia sẻ kinh nghiệm thực tế và thống nhất các hướng dẫn điều trị phù hợp với tình hình dịch bệnh hiện nay.

Trong những năm gần đây, số ca mắc sốt xuất huyết có xu hướng gia tăng tại nhiều địa phương, đặc biệt ở khu vực có khí hậu nóng ẩm, mật độ dân cư cao. Lào đang trong mùa mưa cũng là thời điểm khởi phát dịch sốt xuất huyết. Sốt xuất huyết là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Dengue gây ra, Vi rút truyền từ người bệnh sang người lành do muỗi đốt (Muỗi Aedes aegypti ). Bệnh thường có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Người mắc bệnh thường có các triệu chứng như: Giai đoạn sốt ( ngày thứ 1-3 của bệnh ), Sốt cao liên tục (39–40°C), đau đầu, chán ăn, buồn nôn, da xung huyết, Đau cơ, đau khớp, nhức hai hố mắt. Sang giai đoạn nguy hiểm của bệnh ( vào ngày thứ 3 - 7 của bệnh ) bệnh nhân có biểu hiện đau bụng nhiều và liên tục, vật vã, lừ đừ, li bì, nôn ói, phù nề mi mắt, da lạnh nổi vân tím, xuất huyết dưới da, chảy máu chân răng, chảy máu mũi, nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc máu, xuất huyết âm đạo ( ở phụ nữ) hoặc tiểu máu, một số trường hợp nặng có thể có biểu hiện như suy gan, suy thận, suy tim… Sang giai đoạn hồi phục ( ngày thứ 7 -10 của bệnh) người bệnh hết sốt, toàn trạng tốt lên, thèm ăn, huyết động ổn định và tiểu nhiều, có thể phát ban hoặc ngứa ngoài da, Có thể có nhịp tim chậm, không đều, có thể có suy hô hấp do quá tải dịch truyền.
Hiện nay, chưa có thuốc đặc trị cho sốt xuất huyết. Điều trị triệu chứng nếu sốt cao ≥ 38,5°C, cho thuốc hạ nhiệt paracetamol ( Acetaminophen), nới lỏng quần áo và lau mát bằng nước ấm. Chú ý: Không dùng aspirin (acetylsalicylic acid), Diclofenac, ibuprofen để điều trị vì có thể gây xuất huyết, toan máu. Bù dịch sớm bằng đường uống: khuyến khích người bệnh uống nhiều nước oresol hoặc nước trái cây (nước dừa, cam, chanh,...) hoặc nước cháo loãng với muối, Không ăn uống những thực phẩm có màu nâu hoặc đỏ như xá xị, sô cô la,... Theo dõi tái khám và làm xét nghiệm hàng ngày tại cơ sở y tế.

Bệnh Sốt xuất huyết Dengue có thể khỏi hoàn toàn nếu được phát hiện sớm và chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, người từng mắc vẫn có thể bị lại nếu nhiễm loại virus khác trong nhóm Dengue.

Biện pháp phòng bệnh chủ yếu là kiểm soát côn trùng trung gian truyền bệnh như tránh muỗi đốt, diệt bọ gậy (loăng quăng), diệt muỗi trưởng thành, vệ sinh môi trường loại bỏ ổ chứa nước đọng (nước đọng trong các vật dụng như chậu, vỏ lon, lốp xe cũ,... để muỗi không có chỗ sinh sản) và Tiêm vắc xin phòng sốt xuất huyết. Cách tốt nhất tránh bị muỗi đốt là: ngủ màn kể cả ban ngày, mặc quần áo dài tay, dùng thuốc xịt muỗi, dọn dẹp nơi ở sạch sẽ.

Bài viết: Dr Nguyễn Thiện Nghệ

-----------------------------
🏥 HANOI - VIENTIANE HOSPITAL
📶No. 309&400, Kaysone Phomvihan avenue, Chommany, Saysettha, Vientiane capital
☎Phone: 030.9966999
☎Whatsapp: 02091393939